GAMMA is de eerste adverteerder in Nederland voor wie onlangs een audiocommercial werd ingekocht zonder menselijke tussenkomst. Het hele proces verliep via onderling pratende en onderhandelende computersystemen.

In jargon gaat het om de eerste agentic audio-inkoop met behulp van de technologie Triton, mediakennis van dentsu Benelux en de euro’s van GAMMA. De spin het in web, de instantie die alles met elkaar verbindt, was Sync van Talpa Media.

Talpa Media legt in een persbericht uit hoe het systeem werkt: “Op basis van de campagnebriefing inventariseerde een AI-agent geschikte audioproducten. Vervolgens stemden de betrokken AI-systemen beschikbaarheid en voorwaarden op elkaar af via het open Ad Context Protocol (AdCP), waarna de campagne direct live ging binnen het digitale audio-aanbod van Talpa Media. Hiermee is digital audio, na online video, het tweede mediumtype dat volledig via agent-to-agent communicatie kan worden ingekocht.“

Tientallen internationale bedrijven ondersteunen het nieuwe protocol AdCP, onder wie Triton, Scope3, PubMatic, DPG Media en dus ook Talpa Media. Onderliggend wordt hier het veilingproces van reclameruimte overboord gezet en praten de digitale vertegenwoordigers van uitgevers, adverteerders en bureaus direct met elkaar. Dat snijdt meerdere digitale bemiddelaars weg.

Talpa’s Sync-systeem is een AI-gedreven infrastructuur waarmee mediabureaus en adverteerders via agent-to-agent communicatie toegang krijgen tot het portfolio van Talpa Media. Hier worden bereik, prijs en performance met elkaar verbonden en kunnen proposities, data en doelgroepen direct worden toegepast. AI-agents ondersteunen bij planning, selectie en optimalisatie. Eind vorig jaar werd Sync aangekondigd, de proeven draaien sinds begin 2026.

Agentic-inkoop staat nog in de kinderschoenen. De kwaliteit van de het resultaat hangt direct samen met de kwaliteit van de klantdata en -profielen waarmee de AI’s hun selecties maken. Niettemin vormt de opkomst ervan een stevige ingreep in het traditionele proces van media-inkopen, de lucratiefste tak van sport voor grote groepen zoals Dentsu, WPP en Publicis. Het automatiseert veel vervelend, herhalend handwerk.

Audio-advertising groeide in Nederland vorig jaar met 7,9 procent waar de meeste andere van de 31 onderzochte landen dubbele groeicijfers noteren. Internationaal gezien ging er 1,2 miljard euro naar audio (+13,9%), waarvan 539 naar podcasts (+16,7%).

Meta Platforms begint in september met de productie van een eigen AI-chip, als onderdeel van een ambitieus plan om de totale rekencapaciteit van zijn AI-infrastructuur tegen 2027 te verdubbelen naar 14 gigawatt. Dat blijkt uit een intern memo dat door Reuters is ingezien.

De nieuwe chip, met de codenaam Iris, is speciaal ontworpen voor de datacenters van Meta en maakt deel uit van de Meta Training and Inference Accelerator (MTIA)-familie. De chip wordt gebruikt om de AI-systemen achter onder meer Facebook en Instagram efficiënter te laten draaien.

Meta ontwikkelt de chip samen met Broadcom, terwijl de productie plaatsvindt bij TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company). Door zelf chips te ontwerpen wil Meta minder afhankelijk worden van leveranciers zoals Nvidia en AMD, de kosten van AI-infrastructuur verlagen en meer controle krijgen over de prestaties van zijn systemen.

Volgens het memo verliep de ontwikkeling opvallend snel. De eerste testfase werd in slechts zes weken afgerond, zonder grote problemen. Dat is een belangrijke mijlpaal voor een intern chipprogramma dat jarenlang moeizaam vooruitging.

Meta wil tussen nu en eind 2027 in totaal vier generaties van deze chips uitbrengen, met ongeveer elke zes maanden een nieuwe versie. De onderneming verwacht dit jaar ongeveer 7 gigawatt aan AI-rekencapaciteit in gebruik te nemen en daar volgend jaar nog eens 7 gigawatt aan toe te voegen.

Om deze uitbreiding mogelijk te maken investeert Meta in 2026 naar verwachting tot 145 miljard dollar in AI-infrastructuur. Daarnaast heeft het bedrijf langlopende leveringscontracten afgesloten voor belangrijke componenten om de risico’s van tekorten in de chipketen te beperken.

Met Klaarnu start Stichting Massaschade & Consument (SMC) een collectieve actie tegen Klarna. Volgens de stichting overtreedt het bedrijf op grote schaal de regels voor consumentenkrediet met zijn ‘achteraf betalen’ diensten, zoals ‘koop nu, betaal later’ en ‘betaal later in 14 of 30 dagen’. Consumenten krijgen daardoor te maken met onterechte vorderingen, extra kosten en oplopende schulden, stelt SMC. De stichting eist dat Klarna die onterechte kosten terugbetaalt aan consumenten.

Volgens SMC-voorzitter Lucia Melcherts wil haar stichting met de actie consumenten en minderjarigen beschermen. “Natuurlijk kunnen de diensten van Klarna voelen als een handig extraatje. Maar het gaat feitelijk gewoon om een lening. Daarvoor gelden strenge regels, en die zijn er niet voor niets. Met Klarna kunnen mensen te maken krijgen met onbedoelde extra kosten en kunnen ze zelfs in de financiële problemen komen”

Wie betaalt met Klarna’s ‘koop nu, betaal later’, gaat een kredietovereenkomst aan. Daar horen strenge wettelijke waarborgen bij: een toets op kredietwaardigheid, heldere informatie over kosten en risico’s (zoals “let op, geld lenen kost geld”), en extra bescherming voor kwetsbare consumenten. Volgens SMC leeft Klarna die verplichtingen niet na. De stichting verwijt het bedrijf dat het geen toereikende kredietwaardigheidstoets uitvoert, consumenten onvoldoende informeert over de risico’s van het krediet, en slordig omgaat met betwiste vorderingen, retourzendingen en fraudegevallen. Ook konden minderjarigen te makkelijk gebruik maken van de diensten.

De zorgen van SMC staan volgens de organisatie niet op zichzelf. Klachteninstituut Kifid deed dit jaar twee bindende uitspraken waarin het oordeelde dat Klarna bij ‘achteraf betalen’ niet aan de regels voor consumentenkrediet voldeed — in beide zaken werden de kredietovereenkomsten vernietigd. Het betekende voor die consumenten dat de verplichting tot betaling van het aankoopbedrag en de extra kosten met terugwerkende kracht kwamen te vervallen. Consumentenorganisaties en media melden bovendien al langer klachten over ‘spookfacturen’, onduidelijke communicatie en aanmaningen voor bedragen die consumenten zeggen niet verschuldigd te zijn.

Vooral jongeren lopen risico. De Autoriteit Financiële Markten registreerde in 2023 bijna 600.000 iDEAL-betalingen via rekeningen op naam van minderjarigen die te herleiden waren tot aanbieders van ‘buy now, pay later’. Voor SMC is dat het bewijs dat leeftijdscontrole en effectieve bescherming ontbreken.

Met de actie wil SMC laten vaststellen dat Klarna wettelijke verplichtingen heeft geschonden. Ook eist de stichting compensatie voor de bedragen die consumenten volgens haar onterecht aan Klarna betaalden, zoals aankoopbedragen en extra kosten als herinneringskosten, boetes en incassokosten. In totaal gaat het naar schatting van de stichting om meer dan 500 miljoen euro dat Klarna terug moet betalen aan Nederlandse consumenten.

SMC geeft de voorkeur aan een oplossing in overleg en heeft Klarna daarom uitgenodigd om in overleg te gaan. Tegelijk gaat de voorbereiding van de rechtszaak door. In de Verenigde Staten loopt inmiddels een vergelijkbare collectieve procedure tegen aanbieders van ‘buy now, pay later’.

De Europese Investeringsbank komt met een nieuw fonds dat tachtig miljard euro gereed legt voor technologische koplopers.

De nieuwe geldpot moet ervoor zorgen dat lokale bedrijven hun razendsnelle groei kunnen vasthouden met lokale, Europese financiering. Nu wordt de groei investeringsronden die hiermee samenhangen vaak gedraaid door Amerikaanse investeerders.

Hiertoe besloten de ministers van Financiën van de 27 EU-lidstaten eind vorige week in Brussel.

De EIB investeert niet zelf in de zogeheten unicorns, bedrijven met een waarde van minstens een miljard euro. De bank investeert via venturecapitalfondsen, die op hun beurt mee-investeren. De EIB is vaak minderheidsinvesteerder in een VC-fonds, vaak ongeveer tien tot veertig procent.

“Het partnerschap dat vandaag van start gaat, draait volledig om schaalvergroting en snelheid. Het biedt Europese pioniers het kapitaal dat ze nodig hebben om te groeien”, aldus Nadia Calviño, voorzitter van de EIB-groep in een geschreven verklaring. “[ECTI 2.0] is een cruciale stap om het financieringstekort voor scale-ups aan te pakken en ervoor te zorgen dat ideeën, technologieën en innovatieve bedrijven die in Europa ontstaan, in Europa kunnen blijven en floreren.”

Tot de particuliere investeerders die zich bij het initiatief aansluiten behoren Danske Bank uit Denemarken, het Spaanse AltamarCAM, Banco Santander en BBVA, de Italiaanse vermogensbeheerders Azimut Holding, Green Arrow Capital en de stichting Compagnia di San Paolo, en in een later stadium zullen zich meer partijen aansluiten.

ETCI 2.0 streeft naar een fondsenwervingsbedrag van maximaal vijftien miljard, ongeveer vier keer zoveel als het oorspronkelijke fonds dat in 2023 werd gelanceerd. Het doel is vervolgens om in totaal tot tachtig miljard euro aan investeringen te mobiliseren voor meer dan 1.500 scale-ups in Europa. De definitieve omvang zal in de tweede helft van 2026 worden vastgesteld, wanneer de bijdragen van alle deelnemende partijen zijn toegezegd.

ETCI 2.0 zal Europese megafondsen en middelgrote groeifondsen van meer dan driehonderd miljoen euro ondersteunen. Naar verwachting zal het de oprichting van in totaal meer dan honderd fondsen stimuleren, waaronder maximaal 45 megafondsen die zullen investeren in scale-ups met een gemiddelde investeringsomvang van tweehonderd miljoen per individueel bedrijf.

Picnic zet zijn gestage opmars voort. De online supermarkt wint opnieuw marktaandeel, met een index van 110 ten opzichte van vorig jaar. De groei komt vooral doordat meer huishoudens bij Picnic bestellen én bestaande klanten vaker een bestelling plaatsen. Dat blijkt uit de Hiiper Supermarkt kwartaalmonitor Q2’25.

Ondanks een lichte plus in koopkracht en een iets positiever consumentenvertrouwen is het gedrag van huishoudens niet wezenlijk veranderd: de consument kiest nog steeds nadrukkelijk voor scherp geprijsde alternatieven.

Onderliggend is er echter veel dynamiek. De gemiddelde transactiewaarde stijgt fors, met +4,6%, vooral gedreven door aanhoudende prijsinflatie. Tegelijkertijd doen consumenten gemiddeld 3 procent minder vaak boodschappen. Oftewel: boodschappen worden duurder, maar deze worden verdeeld over minder mandjes.

Het klassieke supermarktkanaal levert opnieuw marktaandeel in. De grote winnaar is bezorging, met een marktaandeelgroei-index van 107. Pure online spelers, maaltijdbezorgers en flitsbezorging presteren dus sterk. Maar ook nieuwkomers in de markt winnen nog altijd licht terrein. Deze beweging onderstreept hoe de traditionele definitie van supermarkt steeds meer vervaagt.

Nettorama blijft nadrukkelijk in de plus, vooral geholpen door de ombouw van voormalige Boni-filialen. De keten realiseert een marktaandeel-index van 135 ten opzichte van vorig jaar.

Lidl laat zien dat ook bij sterke formules de rek er niet oneindig in zit. Ten opzichte van vorig jaar groeit Lidl nog altijd stevig (index 105), wat geholpen door het wegvallen van tabaksverkoop. Maar vergeleken met het eerste kwartaal is de groei minimaal (index 101). Het tij lijkt definitief gekeerd voor Aldi en zij weten daarmee als beste te kapitaliseren op hun sterke prijsimago.

Het Amsterdamse AI-marketingbedrijf Sero brengt een customer data platform (CDP) op de markt dat volledig is voorbereid op AI-agents.

Met het CDP zet Sero, voorheen bekend als Brainvine, een stap die verder gaat dan de zoveelste productlancering. Alle bestaande tools van het bedrijf, van productaanbevelingen en AI-search tot de shopping assistent en feedmanagement, komen samen in het nieuwe platform. Achter de schermen wisselen ze onderling data uit. “Vroeger maakte je een tool en daar ging men in werken. Nu zijn agents onderdeel van een flow”, zegt Danny de Kruijk in een toelichting tegen Emerce. “Sero wordt een fundament. Het maakt niet uit of een mens of een agent de gebruiker is.”

Dat laatste is de kern van wat Sero ‘agentic voorbereid’ noemt. AI-agents kunnen zelfstandig in het systeem werken en de tools bedienen.

In de wereld van e-commerce is een customer data platform (CDP) een type software dat klantdata uit verschillende bronnen samenbrengt tot één centraal bruikbaar klantbeeld. Het haalt data uit bijvoorbeeld een website, de app, het CRM-systeem, de e-maildatabase, maar ook advertenties, de klantenservice en de fysieke winkel. Op elk van deze kanalen zijn er herkenningspuntjes waarmee het CDP kan bepalen welke input bij welke klant hoort. Het systeem creëert zo een eenduidig klantprofiel, dat vervolgens kan worden gebruikt om een gepersonaliseerde versie van een website, gerichte advertenties of persoonsgerichte aanbiedingen.

Zo laten zoekopdrachten in de webshop zich bijvoorbeeld personaliseren doordat het CDP naadloos praat met de AI-search, de shoppingassistent en de try-before-you-buy-functie van Sero. Daarnaast levert het platform benchmarks: hoe presteert de eigen shop ten opzichte van branchegenoten, en waar neemt het verkeer toe..

“Je verzamelt heel veel insights en geeft die terug. Daar zit de grote waarde.”

Onder de leveranciers van dit soort software is het gebruikelijk dat het klantbeeld ín het CDP wordt gecreëerd. Sero doet dat een stap dieper in de architectuur in het datawarehouse. Dat is bijvoorbeeld Google BigQuery. “De waarheid zit altijd in BigQuery”, aldus De Kruijk. “We slaan een laag over.” Het CDP is enkel een soort geautomatiseerde luchtverkeersleiding.

Wie bijvoorbeeld A/B-testen wil draaien, kan dat volgens de hoofdontwikkelaar doen zonder het gebruikelijke ontwikkelwerk, dankzij ingebouwde CRO-tooling.

De Kruijk ziet een verschuiving in wie er met dit soort platformen werkt. Traditioneel koopt een retailer een CDP, waarna een bureau de knoppen bedient. Dat kan nu volgens hem grotendeels in eigen huis: “Er zijn minder externen nodig om iets zinnigs met een CDP te doen.” Voor agencies die hun brood verdienen aan CDP-beheer is dat geen prettige boodschap, maar het past in de bredere trend waarin AI-agents specialistisch werk overnemen.

Het platform vormt voortaan het fundament onder alle tools van Sero. Tuinmeubelretailer Kees Smit en Mobico.nl zijn de launchingcustomers.

Sero is een product van e-commercebureau Yellowgrape. Dat kondigde vorige week nog de acquisitie aan van Markant Internet uit Hengelo. Daarmee voegt het Amsterdamse bureau expertise toe op het gebied van SEO en linkbuilding.

Johan Smits, mede-oprichter van Sero-moeder Yellowgrape vult aan: “Sero werkt in tegenstelling tot bestaande CDP’s echt AI-native. Waar traditionele platformen data verzamelen en segmenteren maar de interpretatie aan de gebruiker overlaten, laten wij de AI-modellen vanuit de data zelf gerichte en direct bruikbare adviezen genereren, inclusief een concrete segmentatie voorspellingen en voorstellen tot activatie-aanpak. Dit gaat verder dan een simpele onboarding- of retentiecampagne. De modellen kijken naar de bredere context, zoals shop, assortiment, klantgedrag, retouren, sales-acties, seizoen, et cetera, en kunnen daardoor op nicheniveau schakelen. Zo kom je tot een echt niveau van hyperpersonalisatie.”

Foto: Wesley Mc Lachlan / Unsplash

De boekencategorie bij TikTok Shop is in Engeland meer dan verdrievoudigd in een jaar tijd. Dagelijks vinden er zesduizend liveshopping-sessies plaats. Alle grote uitgevers hebben een verkoopstrategie op de video-app.

Naar eigen zeggen is TikTok Shop zelfs de nummer drie boekenverkoper van het land, maar die claim is lastig te staven. Niettemin profiteert de videoa-app sterk van de sociale component rondom lezen die je vroeger misschien vooral in boekleesclubjes zag.

Al jaren bestaat het verschijnsel BookTok. Dat is een soort subcultuur waar boeken- en leesfans op TikTok hun ervaringen delen. De Britse vaktitel Retail Times koppelt de verkoopsuccessen op Shop aan de combinatie van #booktok met de nieuwe transactionele component in de app. Vanuit een social posting gooiot de kijker direct een boek in een winkelmandje en dan naar de checkout. Kopen is erg laagdrempelig.

Alle vier de grootste Britse uitgevers verkopen nu via TikTok Shop: Penguin Random House, Hachette, HarperCollins en Pan Macmillan.

Inspelend op het sentiment hostten TikTok Shop en de British Library vorige week in de avonduren het event “BookTok Late” in de British Library. In Nederlandse boekwinkels worden vergelijkbare events georganiseerd, maar dan zonder actieve betrokkenheid van het videoplatform zelf. Boekwinkels hebben ook aparte #booktok-schappen. Daar staat de TikTok-famous titels keurig op shoppable rijtje.

Onderzoekers van DistriNet, de onderzoeksgroep computerbeveiliging van KU Leuven, hebben verborgen privacyrisico’s ontdekt in populaire cryptowallets die als browserextensie worden gebruikt.

Ze analyseerden 85 veelgebruikte Chrome-wallets, samen goed voor ongeveer 35 miljoen gebruikers wereldwijd. Uit het onderzoek blijkt dat sommige wallets cryptoadressen aan elkaar kunnen linken, gebruikers herkenbaar maken nadat ze denken te zijn uitgelogd, en in bepaalde gevallen zelfs gewone surfactiviteit kunnen koppelen aan iemands cryptovermogen.

Wie cryptomunten gebruikt, doet dat vaak via een digitale wallet: een soort sleutelbos waarmee je toegang krijgt tot je cryptorekeningen en Web3-toepassingen. Zulke toepassingen laten gebruikers bijvoorbeeld cryptomunten verhandelen, lenen of inzetten op online markten. Veel gebruikers gaan ervan uit dat ze daarbij anoniem blijven, omdat een blockchainadres eruitziet als een willekeurige reeks tekens en niet als een naam of e-mailadres. Maar net daar wringt het schoentje.

De onderzoekers tonen aan dat de software waarmee gebruikers zich aanmelden bij Web3-toepassingen zelf informatie kan prijsgeven. Een wallet kan bijvoorbeeld verschillende adressen van dezelfde gebruiker in één patroon zichtbaar maken. Daardoor kunnen adressen die bedoeld waren om gescheiden te blijven, toch aan één persoon worden gekoppeld. In de studie vertoonden 17 wallets zulke signalen, samen goed voor ongeveer 23 miljoen gebruikers.

Een tweede probleem is dat uitloggen of disconnect niet altijd betekent dat de toegang echt is ingetrokken. Bij 22 van de 36 onderzochte Ethereum-compatibele wallets bleef een toestemming bestaan, zelfs nadat een Web3-app vroeg om die te verwijderen. Zo kan een website of script een gebruiker later opnieuw herkennen, ook na het wissen van cookies of het herstarten van de browser.

Het meest gevoelige risico ontstaat wanneer trackers die informatie gebruiken buiten Web3-sites. In 23 van de 36 onderzochte Ethereum-compatibele wallets konden verborgen pagina’s of ingebedde vensters walletinformatie opvragen. Dat kan ervoor zorgen dat een tracker gewone surfactiviteit — bijvoorbeeld nieuws lezen of online winkelen — koppelt aan cryptoadressen. Als een van die websites ook een naam of e-mailadres kent, kan een pseudoniem cryptoprofiel plots aan een echte persoon worden verbonden.

De gevolgen kunnen verder gaan dan online tracking. Omdat transacties en saldi op publieke blockchains zichtbaar blijven, kan een gelekt walletadres veel prijsgeven over iemands financiële activiteit. Dat maakt gebruikers kwetsbaarder voor gerichte phishing, oplichting, afpersing of in extreme gevallen zelfs fysieke bedreiging.

De onderzoekers gingen verantwoordelijk om met hun bevindingen en lichtten betrokken walletontwikkelaars in vóór publicatie. Bij een hertest in februari 2026 hadden Coinbase Wallet en Coin98 het onderzochte probleem al opgelost; ook Hana Wallet loste het later op. Andere grote spelers, waaronder MetaMask, OKX, Trust Wallet, Rabby Wallet, Binance Wallet en Bybit Wallet, reageerden via hun bug-bountyprogramma’s.

Gebruikers kunnen hun risico verkleinen door oude toestemmingen handmatig te verwijderen in de walletinstellingen, bijvoorbeeld onder Connected Sites of Permissions. Ook helpt het om verschillende activiteiten niet telkens met dezelfde wallet of hetzelfde browserprofiel te combineren. Toch benadrukken de onderzoekers dat de verantwoordelijkheid niet alleen bij gebruikers mag liggen: walletontwikkelaars en Web3-platformen moeten privacy beter inbouwen in hun ontwerp.

De onderzoekers hebben ook een interactieve tool ontwikkeld waarmee gebruikers kunnen testen of hun eigen wallet wordt getroffen door beide privacyrisico’s: zowel de toestemming die blijft bestaan nadat de wallet is losgekoppeld, als het lekken van het walletadres via trackers op gewone websites. De tool draait volledig in de browser van de gebruiker en slaat geen gegevens op.

Een aantal Europese media-eigenaren, data- en telecombedrijven, detailhandelaren en marketplaces voegt zijn mediabereik samen. Die grote poule moet een aantrekkelijk niet-Amerikaans aanbod vormen voor adverteerders.

De oprichters van de European Media Marketplace zijn onder meer T Advertising Solutions (onderdeel van Deutsche Telekom), Equativ, Experian, lastminute.com, leboncoin en Kleinanzeigen (onderdeel van Adevinta), Orange Advertising (Orange France), Vinted, Virgin Media O2 en Vodafone.

Het gezamenlijke mediabereik wordt in de aankondiging niet als één exact totaalcijfer vermeld. Wel spreken ze over “200+ benaderbare publieksgroepen op grond van locatie, demografie, gedrag en transactiegeschiedenis.”

Het platform gaat in de eerste fase live in het VK, Frankrijk, Duitsland, Spanje en Italië. Advertentieruimte komt beschikbaar via televisie (CTV), online video, display, native en retailmedia. In totaal zou het gaan om meer dan tienduizend websites en apps en zestig miljoen huishoudens met televisie via internet.

European Media Marketplace lijkt open te staan voor toetreders uit andere landen en domeinen.

Het echte grote verschil met Amerikaanse techbedrijven maakt deze groep niet zozeer met hun gebundelde bereik. De adverteerder is vooral op zoek naar één ingang waar hij al zijn reclameformaten kwijt kan, tegen een scherpe prijs, en waarbij hij goed zicht heeft op het rendement uit die media-investering.

Satya Vinnakota, hoofd Reclame bij Vinted, licht op LinkedIn toe: “Gebouwd op soevereine technologie, pakt dit uniforme initiatief het gefragmenteerde medialandschap van Europa direct aan en biedt adverteerders een schaalbaar, transparant alternatief voor traditionele gesloten ecosystemen. Door enorme schaalbaarheid, naadloze omnichannel-activering en maximale efficiëntie te bieden, levert het platform een ​​krachtige nieuwe oplossing die is gebouwd op een strikte, privacygerichte basis.”

Foto: Maxim Hopman / Unsplash

De Parijse AI-startup Gradium heeft 100 miljoen dollar vers geld opgehaald. Chipfabrikant Nvidia stapt in, waar Eric Schmidt en Yann LeCun eerder al vertrouwen met hun portemonnee uitspraken.

Gradium is slechts zeven maanden oud en ontstond als commerciële spin-off van Kyutai, het non-profitonderzoekslab dat door Xavier Niel in Parijs is opgericht als bolwerk voor Europese AI-onafhankelijkheid.

Strategische, vroege investeerders van naam zijn een teken van vertrouwen in de technologie. Die is ontwikkeld door oud-medewerkers van Google Deepmind en Meta. Nvidia doet mee omdat het een rol voor de Fransen ziet weggelegd op het internationale toneel, maar wel schaal en toegang tot trainingschips nodig heeft.

Gradium wordt actief gebruikt bij gaming (e-sportscommentaar), callcenters, e-learning, gezondheidszorg en robotica.

In juni introduceerde het producten die direct met ElevenLabs, de Amerikaanse concurrent, concurreren. Een real-time vertaaldienst (Translate) ondersteunt vijf taalcombinaties en werkt zonder internetverbinding. Geen Nederlands. Een tekstgesproken-model (Phonon) draait op de telefoon zelf. Gebruikers hoeven geen cloudserver aan te roepen. Ook lanceerde het bedrijf integratie met AWS SageMaker, wat bedrijven helpt deze stemmodellen in hun eigen systemen in te zetten.

Wat Gradium ook onderscheidt, is dat het agressief benchmarks publiceert en goedkoper is dan ElevenLabs. Het laat de cijfers voor zich spreken.

ElevenLabs haalde begin dit jaar 500 miljoen dollar op in een Series D-ronde, tegen een waardering van elf miljard dollar.

Foto: Daniel Sandvik / Unsplash

Nederlandse consumenten keken in het eerste kwartaal van 2026 gemiddeld 295 minuten per dag naar video, tegen 323 minuten een jaar eerder. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Telecompaper. De daling van bijna een half uur per dag is een van de duidelijkste verschuivingen in kijkgedrag van de afgelopen jaren. Ze gaat in tegen de aanname dat een steeds groter aanbod aan streamingcontent de kijktijd vanzelf blijft opstuwen.

De afname was overigens niet gelijk verdeeld. Vooral consumenten van 25 tot 34 jaar keken minder, juist de groep die het sterkst geassocieerd wordt met on-demand en online video. Hun daling in dagelijkse kijktijd was de grootste van alle leeftijdsgroepen en kwam vooral door minder SVOD- en onlinevideogebruik, niet door minder traditionele televisie. De groep die platforms lang als hun kernpubliek behandelden, kijkt voorlopig minder.

Aan de andere kant van het spectrum blijft video stevig verweven met het dagelijks leven. Consumenten van 68 jaar en ouder besteden nog altijd meer dan zes uur per dag aan videocontent, ruim boven het marktgemiddelde, en live tv domineert hun kijkgedrag. Zo ontstaat een groeiende kloof tussen een jongere groep die het rustiger aan doet en een oudere groep waarvan de gewoonten nauwelijks veranderen. Voor omroepen, adverteerders en streamingdiensten die willen inschatten waar de aandacht over vijf jaar ligt, is die tweedeling het eigenlijke verhaal achter het cijfer.

De daling in kijktijd valt samen met een bredere verzwakking in hoe Nederlandse consumenten hun streamingdiensten beoordelen. Bij de grote platforms ging de Net Promoter Score op jaarbasis omlaag. Dat wijst erop dat het enthousiasme dat de streamingboom aanjoeg afkoelt, terwijl het aantal abonnementen overeind blijft. Netflix blijft met 51 procent penetratie de duidelijke marktleider en fungeert nog steeds als ankerdienst waar de meeste huishoudens hun overige abonnementen omheen bouwen. Videoland verstevigde zijn positie als grootste lokale uitdager. Toch verhult de stabiele penetratie een voorzichtiger stemming onder abonnees.

Eén categorie ging tegen de trend in. Sportgerichte content was de sterkste stijger in de tevredenheidsranglijst. Dat laat zien hoe live sport een belangrijke reden is geworden waarom consumenten hun abonnementen en add-ons waarderen. Het contrast tussen dalende waardering voor mainstreamentertainment en stijgende waardering voor sport laat zien waar aanbieders hun volgende groei kunnen vinden. Het volledige rapport zet precies uiteen welke diensten wonnen en welke terrein verloren.

De penetratie van reguliere tv-abonnementen zakte naar 79 procent en het aandeel consumenten dat nooit een traditioneel abonnement had, steeg verder. Toch zegt driekwart van de huidige abonnees niet te verwachten op te zeggen, waarbij gezinnen en lagere inkomens het meest honkvast zijn. Interactieve functies zoals catch-up tv winnen nog altijd gebruikers, vooral onder oudere en hogere inkomens. Streaming en traditionele tv staan steeds vaker naast elkaar in plaats van te concurreren om dezelfde uren.

Dat de tv markt in beweging is, blijkt ook uit een ander onderzoek van Telecompapewr In de eerste drie maanden van 2026 zegden per saldo 33.000 Nederlandse huishoudens hun tv-abonnement op. De teller bleef steken op 6,38 miljoen, 115 duizend minder dan een jaar eerder. De omzet uit consumenten-tv-diensten daalde 1,1 procent op jaarbasis naar 431,1 miljoen euro. Het klantverlies weegt zwaarder dan de jaarlijkse prijsstijgingen.

Net als voorgaande kwartalen is glasvezel de enige technologie die er netto tv-abonnees bij krijgt. Het marktaandeel van glasvezel in de consumenten-tv-markt groeide in de afgelopen twaalf maanden van 34,4 naar 39 procent. Tv via de kabel is met een langzaam krimpend aandeel van 45,6 procent nog steeds het gebruikelijkst. De krimp vertraagt wel, waardoor het nog wel even duurt voordat glasvezel coax inhaalt. Volgens de forecast gebeurt dit in de loop van 2027.

De technologie die wel snel krimpt, is dsl. Het marktaandeel daarvan kromp in twaalf maanden van bijna 16 naar 12,3 procent. Tv via de satelliet schommelt telkens iets boven de 2 procent.

VodafoneZiggo marktleider, KPN stabiel, aandeel van Odido en Delta Fiber groeit
VodafoneZiggo bleef met 44 procent marktleider naar klantenaantal, hoewel dit aantal ook in het eerste kwartaal van 2026 kromp. Het klantverlies werd voor het vijfde kwartaal op rij wel kleiner. KPN hield zijn positie als tweede aanbieder vast met een stabiel marktaandeel van ruim 34 procent. En hoewel Odido er in het eerste kwartaal netto geen nieuwe tv-abonnees bij kreeg, steeg zijn marktaandeel licht naar bijna 8 procent, gevolgd door Delta Fiber (6,6%).

Ook naar omzet is VodafoneZiggo marktleider. Ruim 49 procent van de omzet in de markt komt toe aan het Utrechtse bedrijf. KPN’s marktaandeel naar omzet schommelt al meerdere kwartalen rond de 32,5 procent. Het aandeel van Delta Fiber (ruim 7%) en dat van Odido (ruim 5%) groeien elk kwartaal licht.

 

De grootste stijging in jaren van online reclamebudgetten rapporteert IAB Europe over het jaar 2025. Adverteerders gaven 131,1 miljard euro uit, waarvan een kwart naar socialmedia ging.

Dat komt naar voren in de jongste marktcijfers van IAB Europe in het jaarlijkse AdEx-rapport. Die werden dinsdag gepresenteerd in Londen.

In Nederland gaven adverteerders 4,8 miljard euro uit aan digitale reclame (+9,9%). Daarvan ging 2,3 miljard naar search (+9,8%) en 1,1 miljard euro naar display ads, waarvan 57% naar video. Video is de grootste stijger, ook op Europa-niveau.

Audio groeide in Nederland met 7,9 procent waar de meeste andere van de 31 onderzochte landen dubbele groeicijfers noteren.

Internationaal gezien ging er 1,2 miljard euro naar audio (+13,9%), waarvan 539 naar podcasts (+16,7%).

IAB Europe doet bewust geen formele outlook voor 2026, maar algemeen gesproken verwacht hoofdeconoom Daniel Knapp minder dan tien procent groei. Hij verwacht verdere polarisatie tussen winnaars social video, abonnee-video, retailmedia en MKB-gedreven platformen (typisch Google en Meta) enerzijds en standaard display als verliezer anderzijds.

Voor de tweede keer rapporteert het IAB naast Search, Display en Classifieds ook de categorieën socialmedia en retailmedia apart.

Uitgaven aan social advertising groeiden afgelopen jaar met 19,2 procent tot 35,5 miljard, bij retailmedia 16,7 procent tot 13,3 miljard. Enkel de categorie video noteerde met 19,6 procent een sterkere groei. Dat komt deels door, wat heet, reclame op connected-tv. Dat speelt in Nederland geen grote rol. De teller stond eind 2025 op 34 miljard euro ontvangen budget, iets minder dan het totaal aan social advertising.

Het Europees Parlement heeft opnieuw een stap gezet richting de invoering van de digitale euro. Een meerderheid van de bevoegde parlementaire commissie heeft ingestemd met het voorstel, waardoor de onderhandelingen met de EU-lidstaten over de definitieve wetgeving van start kunnen gaan.

De digitale euro is een digitale variant van contant geld die wordt uitgegeven door de Europese Centrale Bank (ECB). Het nieuwe betaalmiddel is bedoeld als aanvulling op bestaande betaalmogelijkheden, zoals bankrekeningen en contant geld, en niet als vervanging daarvan. Consumenten behouden de vrijheid om zelf te bepalen hoe zij willen betalen.

Volgens de huidige plannen kan de digitale euro zowel online als offline worden gebruikt. Bij offline betalingen worden transacties rechtstreeks tussen apparaten verwerkt, wat de privacy van gebruikers beter moet beschermen. Daarnaast wil de Europese Unie met de digitale euro de afhankelijkheid van buitenlandse betaalnetwerken, zoals Visa en Mastercard, verkleinen en de Europese betaalinfrastructuur versterken.

Om privacyzorgen weg te nemen, zijn verschillende waarborgen opgenomen in het voorstel. Zo kunnen overheden en de ECB niet volgen waaraan mensen hun digitale euro’s uitgeven. Ook geldt er een maximumbedrag dat gebruikers mogen aanhouden en wordt er geen rente uitgekeerd over het digitale tegoed.

De invoering van de digitale euro is daarmee nog niet definitief. Voordat het betaalmiddel werkelijkheid wordt, moeten de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie overeenstemming bereiken over de definitieve wetgeving. Als het verdere wetgevingsproces volgens planning verloopt, kan de digitale euro op zijn vroegst rond 2029 worden ingevoerd.

Geavanceerde AI-modellen dreigen het cyberdreigingslandschap ingrijpend te veranderen. Dat stelt het Financieel Stabiliteitscomité (FSC). Deze modellen bieden kansen, maar kunnen er ook toe leiden dat (bestaande) kwetsbaarheden sneller, goedkoper en op grotere schaal worden misbruikt.

Via ketenafhankelijkheden, concentratierisico’s en afhankelijkheid van kritieke derde partijen kan dit ook het financiële stelsel als geheel raken. Daarbij speelt ook de afhankelijkheid van niet‑Europese technologie en digitale infrastructuur een rol, wat het belang van versterking van de Europese digitale autonomie onderstreept.

Het is belangrijk, stelt de organisatie, dat financiële instellingen hun risicobeheer aanpassen aan AI-gedreven cyberrisico’s, onder meer door kwetsbaarheden eerder te identificeren en sneller te verhelpen. Snel herstel kan betekenen dat instellingen bepaalde systemen of diensten tijdelijk moeten beperken of stilleggen. Daarom moet vooraf duidelijk zijn hoe deze keuze zich verhoudt tot bestaande eisen en verwachtingen over de continue beschikbaarheid van financiële diensten.

Het FSC onderschrijft de hoge urgentie van dit risico en verwelkomt de waarschuwing van de ESRB en AFM die soortgelijke bevindingen en adviezen geven. Verbeterde cyberweerbaarheid vraagt niet alleen om meer geld, maar ook om betere samenwerking, coördinatie en informatie-uitwisseling. Het is van belang dat nationale en Europese coördinatie- en crisisstructuren daar voldoende op zijn ingericht en dat instellingen en autoriteiten informatie delen, zowel binnen de financiële sector als tussen de financiële sector en andere vitale sectoren in de economie. Financiële stabiliteit hangt immers ook af van de cyberweerbaarheid van bijvoorbeeld de energie- of telecomsector.

De aandelenkoers van techbedrijf SpaceX is voor het eerst onder de openingskoers van 150 dollar geëindigd.

Zonder noemenswaardige veranderingen in de markt of bij het bedrijf zelf daalt de koers van SpaceX na een initiële roes onder beleggers. Gisteren doorbrak deze een eerste psychologische grens, de openingskoers.

Openingsindicatoren wijzen er wel op dat een belegger vanmiddag, bij opening van de beurs in New York al weer iets meer voor een stuk moet betalen.

De eigenaar van xAI en X.com ging vorige maand naar de beurs en haalde daar 86 miljard dollar mee op. In de dagen na de beursgang tikte de koers nog even 225 dollar aan.

SpaceX stelde de uitgiftekoers vast op 135 dollar per aandeel. Dat is een tweede psychologische grens.

De uitgiftekoers is de prijs waartegen het aandeel aan beleggers wordt verkocht. De openingskoers is de prijs waartegen het aandeel voor het eerst op de beurs verhandelt nadat de handel start. Die koers komt tot stand door vraag en aanbod in de markt.

Op 16 juni kondigde SpaceX aan om het bedrijf Cursor te kopen. Daarvoor betaalt het zestig miljard dollar met een aandelenruil. Met de nieuw aangekochte technologie wil SpaceX zijn AI-suite verbeteren, zowel beter modellen trainen als een beter positie innemen in de markt onder van softwareschrijvers. Het eerste element levert de financiële rechtvaardiging. Met Cursor kan SpaceXAI goedkoper zijn AI’s bouwen.

China zet een nieuwe stap in de automatisering van de hotelsector. Technologiebedrijf Pudu Robotics heeft aangekondigd in 2027 het eerste hotel te openen waar vrijwel alle dienstverlening door robots wordt uitgevoerd. Proefkamers en testdiensten moeten al eind 2026 beschikbaar zijn.

Het hotel verrijst op West Artificial Island, onderdeel van de Shenzhen-Zhongshan Link in de provincie Guangdong. Het luxe hotel krijgt 44 kamers, een restaurant, een fitnessruimte en diverse andere voorzieningen. Van inchecken en bagagevervoer tot schoonmaak, roomservice en gastenondersteuning: vrijwel alle werkzaamheden worden uitgevoerd door autonome robots die samenwerken via één AI-platform.

Gasten kunnen straks zelfstandig inchecken bij een robotreceptie, bagage laten bezorgen door een robot en via hun smartphone eten en drinken bestellen. Ook de schoonmaak wordt geautomatiseerd. Speciale robots controleren kamers op afval en verzorgen het onderhoud met behulp van kunstmatige intelligentie.

Voor de verschillende taken zet Pudu Robotics meerdere gespecialiseerde robots in. Zo verzorgt FlashBot de bezorging van drankjes, transporteert de PUDU T300 bagage en nemen de CC1 Pro en MT1 de schoonmaak voor hun rekening. Alle systemen worden aangestuurd via PuduFM 1.0 en het beheersysteem PuduAgent.

Volgens Pudu Robotics is het hotel niet alleen bedoeld als innovatieve accommodatie, maar ook als testlocatie voor de verdere ontwikkeling van AI en robotica in de hospitalitysector. Shenzhen wil West Artificial Island de komende jaren ontwikkelen tot een internationaal centrum voor robotica en slimme toerismetoepassingen.

Duits e-commerce groeide in het tweede kwartaal met 5,1 procent tot 20,1 miljard euro. Marktplaatsen winnen, de klassieke online retailer staat stevig onder druk.

Een blik op de nieuwe marktcijfers van belangenorganisatie BEVH laat dit nijpende beeld zien.

De omzet van marktplaatsen groeit met 6,4 procent tot 11,5 miljard omzet over het halve jaar, direct-to-consumer werkende fabrikanten plussen 6,3 procent, maar pure players (+3,8%) en multichannel retailers (+2,5%) ondergemiddelde groei.

Anders gezegd: winkels met een eigen shop, puur online of multichannel, groeien dus structureel langzamer dan de markt en verliezen aandeel.

Er is een knijpbeweging van twee kanten. Marktplaatsen pakken het volume, fabrikanten pakken de directe klantrelatie en de retailer vangt de klappen op.

De marktplaatsgroei van 6,4 procent wordt sterk aangejaagd door Temu, Shein en AliExpress. Die zijn goed voor 5,3 procent van alle orders, een op de twintig uitgegeven euro’s rollen nar China.

Belangenorganisatie verwacht overigens niet bijster veel effect van de nieuwe douaneheffing van drie euro per pakketje tot 150 euro.

BEVH deelt ook zijn eerste inzichten over AI-shopping.

AI wordt voornamelijk gebruikt bij de voorbereiding van aankopen, niet bij betaling zelf. Ruim 31 procent vraagt chatbots regelmatig om productaanbevelingen. Slechts negen procent zou AI autonome aankopen laten doen

H&M Group meldt dat iets meer dan 30 procent van de totale verkoop nu online plaatsvindt. De verhouding offline versus online is al kwartalen stabiel.

Dat komt naar voren in de jongste kwartaalcijfers van de modegroep uit Zweden.

Over de drie maanden tot 1 juni boekte H&M Group een omzet van vijf miljard euro. Dat is de een daling van drie procent. Gekeken naar de afgelopen zes maanden is er sprake van een daling van zeven procent.

De daling is volgens H&M grotendeels te wijten aan de sterke Zweedse kroon. Buitenlandse omzet verliest aan boekwaarde bij omrekening naar kronen. Daarnaast kromp het winkelbestand met drie procent ten opzichte van vorig jaar. Bovendien, stelt ceo Daniel Ervér, stonden klanten soms voor een leeg schappen door strakker voorraadbeheer.

In de tweede helft van dit jaar start H&M met de upgrade van de digitale infrastructuur. Volgens Ervér moet dit voor betere besluitvorming, snellere processen en meer precisie bij het plannen van assortiment en voorraad. Fysieke en digitale winkels vormen in 2026 dan ook de grootste investeringspost van het concern.

In het tweede kwartaal van 2026 is er in Nederlandse startups en scale-ups circa 1,3 miljard euro geïnvesteerd, een stijging van 81,2 procent ten opzichte van het tweede kwartaal van 2025, toen er circa 716 miljoen werd geïnvesteerd. Dit blijkt uit de laatste editie van het Quarterly Startup Report, een driemaandelijkse data-analyse van Dealroom.co, Golden Egg Check, KPMG, Invest-NL, de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s), Dutch Private Equity & Venture Capital Association (NVP) en Techleap onder leiding van Dutch Startup Association (dSa).

Vergeleken met het eerste kwartaal van 2026, waarin circa 981 miljoen euro werd geïnvesteerd, is sprake van een stijging van 32,2 procent. Op basis van schattingen voor niet-gepubliceerde bedragen komt het totaal voor het tweede kwartaal 2026 uit op circa 1,33 miljard.

Voor het tweede kwartaal op rij is er sprake van ongeveer een miljard euro of meer aan investeringen in Nederlandse startups en scale-ups. Het kwartaal werd vooral gedragen door drie grote rondes van meer dan 100 miljoen euro: Nearfield, General Intuition en QuantWare. Met circa 1,33 miljard is het tweede kwartaal 2026 het op twee na hoogste kwartaal ooit; het hoogst buiten de piekkwartalen van COVID om.

Het beeld past bij de trend die sinds de tweede helft van 2025 zichtbaar is: het geïnvesteerde bedrag ligt duidelijk hoger dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder, maar wordt sterk bepaald door een beperkt aantal zeer grote rondes.

In het eerste half jaar van 2026 werd al ongeveer 2,3 miljard euro opgehaald. Dat is slechts 200 miljoen minder dan 2025 in totaal (2,5 miljard euro), maar al meer dan 2024 totaal (2,3 miljard euro).

Ten opzichte van het tweede kwartaal van 2025 is het aandeel in aantal pre-seed-deals (minder dan 1 miljoen euro) sterk afgenomen: van 25,3 procent in Q2 2025 naar 12,1 procent in Q2 2026, van 20 naar zeven deals, waarmee ook in absolute zin het aantal in vroege fase is afgenomen. Seed-deals (van 1 tot 4 miljoen euro) bleven daarentegen relatief stabiel en vormen opnieuw de grootste categorie: 41,4 procent van alle deals in het kwartaal, tegenover 38 procent een jaar eerder.

Tegelijkertijd vertegenwoordigen seed-deals slechts 3,5 procent van het totaal geïnvesteerde bedrag. Het kapitaal concentreert zich dus opnieuw sterk in latere fases. Series B+ deals (vanaf 15 miljoen euro) zijn goed voor 25,9% van het aantal deals, maar voor 90,7% van het geïnvesteerde bedrag.

In vergelijking met hetzelfde kwartaal vorig jaar nam het aantal Series A-deals (van €4 tot €15 miljoen) af, van 17 in Q2 2025 naar 12 in Q2 2026. Het aantal Series B+-deals steeg juist, van 12 naar 15. Daarmee zet de trend door waarin een groter deel van het kapitaal naar latere fase-bedrijven gaat.

• Nearfield – $380 miljoen
• General Intuition – $320 miljoen
• QuantWare – $178 miljoen
• Eye Security – €60 miljoen
• Onward – €40,6 miljoen
• TargED – €40,4 miljoen
• eyeo – €40 miljoen
• Leyden Labs – €40 miljoen
• Volta Energy – €38 miljoen
• TIBEAY Bioscience – €35 miljoen

*) geïnvesteerde bedragen in originele valuta

Als je moeilijkheden ondervindt om je te onderscheiden als verkoper is de techniek van de 'verloren herinnering' de moeite waard. Lees hier hoe die werkt en waar je succes zit.